Skip to content

Ceumannan 5

Aonad 1 – Air feadh an t-saoghail

Cànan

Possessive case – air feadh an t-saoghail timcheall na dùthcha beagan siubhail cothroman obrach

Conditional tense (talking about what people would, could or should do) – Nam faighinn an cothrom… Chòrdadh e rium tilleadh a dh’Afraga. Cha deigheamaid air ais a dh’Astràilia. Bu chòir dhut tòrr rannsachaidh a dhèanamh mus falbh thu. Am moladh tu siubhal do dhaoine eile?

Gnàthasan-cainnt – Chuir mi seachad… Chuir mi romham… Cha dèanainn a’ chùis. Chuireadh sin an ceòl air feadh na fìdhle!

Luchdachaidhean a-nuas

Picture of landmarks

Na h-Innseachan

Picture of a Orangatan

Iapan

Picture of Sumo Wrestlers

Afraga a Deas

Picture of a traveller
Header Image

Aonad 2 – Làithean na h-òige, làithean na slàinte

Cànan

Relative future tense –
Ma chumas mi sùil air na dh’itheas mi, cha bhi mi cho buailteach a bhith a’ faireachdain ìseal.
Nuair a chluicheas mi spòrs agus nuair a dh’itheas mi gu fallain, bidh mi a’ faireachdainn nas fheàrr nam bhodhaig agus nam inntinn.

Perfect tense –
Tha mi air sgur a dh’òl dheochan milis.
Tha mi air tòiseachadh air coiseachd dhan sgoil.
Tha Dòmhnall air gearradh sìos air an uiread de shiùcar agus agus de shalann a bhios e a’ gabhail.
Tha mi air iris a cheannach mu dheidhinn eacarsaich.

Impersonal forms of the verb To be –
Thathar a’ creidsinn gum faod Mothachas cuideachadh le trom-inntinn agus iomagain.
Bhathar a’ creidsinn aig aon àm gun robh siùcar math dhuinn.

Impersonal forms of the verbs Faod and Feum –
Chan fhaodar deoch làidir òl. Feumar cuimhneachadh gu bheil cus siùcair uabhasach dona dhuinn.

Possessive case –
Spàin-bhùird, spàin-teatha, sradag salainn, sradag siùcair, tinneas an t-siùcair

Gnàthasan-cainnt –
a’ lìonadh do chraois
a’ caithris na h-oidhche
cha tig an aois leatha fhèin
tha mo cheann na bhrochan
chan eil e idir aige fhèin

Luchdachaidhean a-nuas

Picture of a basket of fruit

Aonad 3

Taghadh de dh’aonadan cuspaireil inntinneach agus iad uile a’ còmhdachadh nan aon phuingean cànain.

Cànan

Using B’/Bu —
B’ ann às an eilean a bha iad.
B’ e siud an rud a b’ annasaiche.
Cò bu choireach? B’ e Iain a bh’ ann.

Passive Voice —
An deach corp a lorg?
Chaidh duine a mharbhadh.
Cha deach duine fhaicinn.
Bha a baga air a ghoid.

Impersonal forms of verbs —
Chithear a’ bhidio air-loidhne.
Rugadh is thogadh mi ann an Inbhir Nis.
Fhuaras corp air an tràigh.
Mus cuirear fios air na poilis,
Mar a bhithear an dùil,

Gnàthasan-cainnt —
cha tàinig e a-steach air
a’ dol às àicheadh
a’ dèanamh gàirdeachas ri…
cha ghabh sin a bhith
eagal dearg mo bheatha
cha robh for aig duine
cha b’ e a cheannach a rinn e

Luchdachaidhean a-nuas

Aonad 3.1

Icon
9.61 MB 3

Aonad 3.2

Icon
15.07 MB 3

Aonad 3.3

Icon
20.05 MB 4

Aonad 3.4

Icon
37.25 MB 5
Picture of a Shinty player
Picture of a Highland games event

Earranan Èisteachd

Picture of a couple getting married

Bhidiothan

Aonad 4 – Litreachas

Am Bodach

Am Bodach

Anna Frater

An Còmhradh

An Còmhradh

Iain Mac a’ Ghobhainn

Duan an Fhògarraich

Duan an Fhògarraich

Gillebrìde Mac ’IlleMhaoil

Picture of a worker

Latha Eile san Fhactaraidh

Alison Lang

Picture of a goat

Ròdhag, anns a’ bhliadhna 2000

Catrìona NicGumaraid

Picture of an African lady with a child

Ùrnaigh na Ban-Tigrich

Catrìona NicGumaraid

Ceumannan Cànain

  1. Dictionary Skills
  2. Nouns
  3. Adjectives
  4. Adverbs
  5. Conditional tense
  6. Relative future tense
  7. Impersonal tense-forms of Bi, Faod, and Feum
  8. Passive voice 3 ways
  9. Using Bu
  10. Prepositions associated with particular verbs and phrases
  11. The possessive case
  12. Troubleshooting – common mistakes and difficulties
  13. General tips for improving skills
  14. Reference Tables
  15. Grammar Index
  16. Glossary of grammatical terminology
Picture of girl shouting

© Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig 2023