{"id":334,"date":"2010-09-17T15:34:33","date_gmt":"2010-09-17T15:34:33","guid":{"rendered":"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/?page_id=334"},"modified":"2018-01-09T09:14:37","modified_gmt":"2018-01-09T09:14:37","slug":"adan-brogan-sraidean-corr-is-aon","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/clar-amais\/rudan\/adan-brogan-sraidean-corr-is-aon\/","title":{"rendered":"Adan, br\u00f2gan, sr\u00e0idean (c\u00f2rr is aon)"},"content":{"rendered":"<h3 class=\"page-info\">M\u00ecneachadh<\/h3>\n<p>Tha na faclan G\u00e0idhlig airson rudan agus daoine (<strong>br\u00f2gan<\/strong>, <strong>balaich<\/strong>) a\u2019 leantainn p\u00e0tran \u00e0raidh a r\u00e8ir co-dhi\u00f9 a tha iad <em>fireannta<\/em> no <em>boireannta<\/em>, suidheachadh an fhacail san t-seantans agus na litrichean a tha aig toiseach, meadhan no deireadh an fhacail<strong>. <\/strong>Tha am m\u00ecneachadh seo a\u2019 d\u00e8iligeadh ri faclan airson c\u00f2rr is aon de rud.<\/p>\n<p>\u2019S e na p\u00e0train a leanas an d\u00f2igh\u00a0as cumanta air innse gu bheil c\u00f2rr is aon ann de rud:<\/p>\n<ul type=\"circle\">\n<li>ad &#8211; ad<strong>an<\/strong>, br\u00f2g &#8211; br\u00f2g<strong>an<\/strong>, muc &#8211; muc<strong>an<\/strong>, taigh &#8211; taigh<strong>ean<\/strong>, sr\u00e0id &#8211; sr\u00e0id<strong>ean<\/strong><\/li>\n<li>c\u00e0r &#8211; c\u00e0r<strong>aichean<\/strong>, maidse &#8211; maids<strong>ichean<\/strong>, tr\u00e8an \u2013 tr\u00e8an<strong>aichean<\/strong><\/li>\n<li>abhainn &#8211; aibhn<strong>ichean<\/strong>, leabhar &#8211; leabhr<strong>aichean<\/strong>, litir\u00a0&#8211; litr<strong>ichean<\/strong><\/li>\n<li>balach &#8211; bal<strong>aich<\/strong>, cat &#8211; ca<strong>it<\/strong>, l\u00e0r &#8211; l\u00e0<strong>ir<\/strong>, \u00f2ran &#8211; \u00f2ra<strong>in<\/strong>, r\u00f2n &#8211; r\u00f2<strong>in<\/strong>, solas &#8211; sola<strong>is<\/strong><\/li>\n<li>b\u00f2rd &#8211; b<strong>\u00f9ird<\/strong>, ceann &#8211; c<strong>inn<\/strong>, each &#8211; <strong>eich<\/strong>, eun &#8211; <strong>e\u00f2in<\/strong>, \u00f2rd &#8211; <strong>\u00f9ird<\/strong>, peann \u2013 p<strong>inn\u00a0 <\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>[\u2019S e faclan <em>fireannta<\/em> a-mh\u00e0in a tha a\u2019 leantainn a\u2019 ph\u00e0train bal<strong>aich<\/strong>, b<strong>\u00f9ird<\/strong>.]<\/p>\n<p>Tha p\u00e0train eile ann nach eil cho cumanta agus faclan nach eil a\u2019 leantainn p\u00e0tran idir:<\/p>\n<ul>\n<li>cogadh \u2013 cog<strong>aidhean <\/strong><\/li>\n<li>cupa \u2013 cup<strong>annan<\/strong><\/li>\n<li>sgoil \u2013 sgoil<strong>tean<\/strong><\/li>\n<li>br\u00e0thair &#8211; br\u00e0ithrean, c\u00f2rr &#8211; corran, b\u00f9th &#8211; b\u00f9ithtean\/b\u00f9than, beinn &#8211; beanntan, balla \u2013 ballachan, caora &#8211; caoraich, duine &#8211; daoine, c\u00f9 &#8211; coin, iasg \u2013 iasg\/\u00e8isg.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Mura bheil an t-alt (<strong>na<\/strong>, <strong>na h-<\/strong>) leis na faclan seo, chan eil iad ag atharrachadh \u00e0s d\u00e8idh<strong> aig, air, gu, \u00e0, ann an, le, ri<\/strong> ach tha \u00e0s d\u00e8idh<strong> do, de, fo, bho, ro, tro<\/strong>:<\/p>\n<ul>\n<li>air sr\u00e0idean<\/li>\n<li>ann an tr\u00e8anaichean<\/li>\n<li>ri balaich.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Agus le <strong>do<\/strong>, <strong>ro<\/strong>&#8230;:<\/p>\n<ul>\n<li>do <strong>mh<\/strong>ucan<\/li>\n<li>ro<strong> ch<\/strong>\u00e0raichean<\/li>\n<li>do <strong>ch<\/strong>ait.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ma tha facal eile no abairt leithid <strong>ri taobh<\/strong> no <strong>a\u2019 leughadh <\/strong>a\u2019 tighinn roimhe, tha toiseach an fhacail ag atharrachadh (ma tha e comasach dhan litir atharrachadh san d\u00f2igh seo):<\/p>\n<ul>\n<li>a\u2019 reic <strong>ch<\/strong>\u00e0raichean<\/li>\n<li>bogsa <strong>mh<\/strong>aidsichean<\/li>\n<li>preasa leabhraichean.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u2019S e <strong>na<\/strong> an riochd den alt a tha air a chleachdadh sa chumantas airson c\u00f2rr is aon rud ach tha <strong>na h- <\/strong>air a chleachdadh<strong> <\/strong>ro <strong>a\/\u00e0\/ e\/\u00e8, i\/\u00ec, o\/\u00f2, u\/\u00f9<\/strong>:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>na<\/strong> br\u00f2gan<\/li>\n<li><strong>na<\/strong> balaich<\/li>\n<li><strong>na h-<\/strong>adan<\/li>\n<\/ul>\n<p>Chan eil an t-alt no am facal fh\u00e8in ag atharrachadh \u00e0s d\u00e8idh <strong>aig<\/strong>, <strong>air, anns, ris, don \u2026<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>air na br\u00f2gan<\/li>\n<li>do na balaich<\/li>\n<li>ri\/ris na h-adan<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ma tha facal eile no abairt leithid <strong>ri taobh<\/strong> no <strong>a\u2019 leughadh <\/strong>a\u2019 tighinn ron fhacal, tha an t-alt (<strong>na, na h-)<\/strong> a\u2019 tionndadh gu <strong>nan<\/strong> no <strong>nam<\/strong> (ro <strong>b, f, m, p<\/strong>):<\/p>\n<ul>\n<li>preasa <strong>nam<\/strong> br\u00f2gan<\/li>\n<li>sgeilpe <strong>nan<\/strong> adan<\/li>\n<li>taigh-beag <strong>nan<\/strong> gillean<\/li>\n<li>a\u2019 glanadh <strong>nan<\/strong> uinneagan<\/li>\n<li>a\u2019 bruich <strong>nan<\/strong> uighean<\/li>\n<li>a\u2019 bristeadh <strong>nam<\/strong> maidean<\/li>\n<\/ul>\n<p>Chan eil deireadh nam faclan ag atharrachadh leis na riochdan seo ach tha leis an riochd le <strong>i<\/strong> (balach &#8211; bal<strong>aich<\/strong>) agus le \u00e0ireamh bheag de abairtean cumanta eile (ged tha seo a\u2019 dol \u00e0 cleachdadh san latha an-diugh):<\/p>\n<ul>\n<li>taigh-beag <strong>nam balach <\/strong>(balaich)<\/li>\n<li>Radio <strong>nan G\u00e0idheal <\/strong>(G\u00e0idheil)<\/li>\n<li>a\u2019 biathadh <strong>nan cat <\/strong>(cait).<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<div id=\"ccchildpages-1\" class=\"ccchildpages ccflex twocol ccgreen ccclearfix\"><ul class=\"ccchildpages_list ccclearfix\"><li class=\"page_item page-item-508\"><a href=\"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/clar-amais\/rudan\/adan-brogan-sraidean-corr-is-aon\/eisimpleir\/\">Eisimpleirean<\/a><\/li>\n<li class=\"page_item page-item-1571\"><a href=\"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/clar-amais\/rudan\/adan-brogan-sraidean-corr-is-aon\/obair-ire-t\/\">Obair \u00ccre T<\/a><\/li>\n<li class=\"page_item page-item-504\"><a href=\"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/clar-amais\/rudan\/adan-brogan-sraidean-corr-is-aon\/obair-ire-1\/\">Obair \u00ecre 1<\/a><\/li>\n<li class=\"page_item page-item-499\"><a href=\"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/clar-amais\/rudan\/adan-brogan-sraidean-corr-is-aon\/obair-ire-2\/\">Obair \u00ecre 2<\/a><\/li><\/ul><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00ecneachadh Tha na faclan G\u00e0idhlig airson rudan agus daoine (br\u00f2gan, balaich) a\u2019 leantainn p\u00e0tran \u00e0raidh a r\u00e8ir co-dhi\u00f9 a tha iad fireannta no boireannta, suidheachadh an fhacail san t-seantans agus na litrichean a tha aig toiseach, meadhan no deireadh an fhacail. Tha am m\u00ecneachadh seo a\u2019 d\u00e8iligeadh ri faclan airson c\u00f2rr is aon de rud. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":174,"menu_order":58,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-334","page","type-page","status-publish","hentry","has-post-title","has-post-date","has-post-category","has-post-tag","has-post-comment","has-post-author",""],"builder_content":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/334","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=334"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/334\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/storlann.co.uk\/mirean\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}